Geri Gönderme Merkezinden Nasıl Çıkılır?

Türkiye’de hakkında sınır dışı etme kararı ve idari gözetim kararı verilen bir yabancı geri gönderme merkezine götürülebilir. Bu durumda yabancının ve yakınlarının en çok merak ettiği soru şudur:

Geri gönderme merkezinden nasıl çıkılır?

Geri gönderme merkezinden çıkış için uygulanabilecek hukuki yollar, yabancı hakkında verilen kararların türüne ve kişinin özel durumuna göre değişmektedir. Özellikle idari gözetim kararına itiraz, geri gönderme merkezinden çıkış bakımından en önemli hukuki yollardan biridir.

Ancak geri gönderme merkezine alınan her yabancının durumu aynı değildir. Yabancının Türkiye’de ailesinin bulunması, düzenli ikamet adresinin olması, sağlık durumu, çocuklarının bulunması, Türkiye’de yasal kalış geçmişi, hakkında verilen deport kararının nedeni ve kişinin gönderileceği ülkede karşılaşabileceği riskler değerlendirilmelidir.

Bu nedenle geri gönderme merkezinden çıkış süreci, kişinin dosyasının ve hakkında düzenlenen kararların ayrı ayrı incelenmesini gerektirir.

Geri Gönderme Merkezi Nedir?

Geri gönderme merkezi (GGM), hakkında idari gözetim kararı verilen yabancıların sınır dışı işlemleri süresince tutulabildiği merkezdir.

Bir yabancının geri gönderme merkezinde bulunması yalnızca hakkında deport kararı bulunduğu anlamına gelmeyebilir. Uygulamada çoğu dosyada iki farklı idari işlemle karşılaşılır:

• Sınır dışı etme kararı

• İdari gözetim kararı

Bu iki karar birbirinden farklıdır ve bunlara karşı başvurulacak hukuki yollar da farklıdır.

Bu ayrım özellikle geri gönderme merkezinden çıkmak isteyen yabancılar açısından son derece önemlidir.

Geri Gönderme Merkezinden Çıkmak İçin Ne Yapılmalıdır?

Geri gönderme merkezinden çıkış için öncelikle yabancı hakkında hangi kararların verildiği belirlenmelidir.

Genellikle izlenen hukuki süreç şu şekildedir:

1. İdari Gözetim Kararı İncelenir

Yabancının geri gönderme merkezinde tutulmasının hukuki dayanağı çoğunlukla idari gözetim kararıdır.

İdari gözetim kararının devamının gerekli olmadığı düşünülüyorsa bu karara karşı Sulh Ceza Hâkimliğine başvuru yapılabilir.

İdari gözetim kararının kaldırılması hâlinde yabancının geri gönderme merkezinden serbest bırakılması mümkün olabilir.

2. Deport / Sınır Dışı Kararı İncelenir

Yabancı hakkında ayrıca bir sınır dışı etme kararı, kamuoyunda kullanılan ifadeyle deport kararı bulunabilir.

Sınır dışı kararına karşı yapılacak başvuru ile idari gözetim kararına karşı yapılacak başvuru aynı değildir.

Sınır dışı etme kararına karşı şartları varsa idare mahkemesinde iptal davası açılması gerekir.

3. Yabancının Türkiye'deki Durumu Belgelendirilir

Geri gönderme merkezinden çıkış talebinde yabancının kişisel ve ailevi durumu büyük önem taşıyabilir.

Örneğin;

• Türkiye'de eşi bulunması,

• Türk vatandaşı eşinin bulunması,

• Türkiye'de çocuklarının bulunması,

• çocukların eğitim görüyor olması,

• sabit ikamet adresinin bulunması,

• uzun süredir Türkiye'de yaşıyor olması,

• sağlık sorunlarının bulunması,

• düzenli aile hayatının bulunması,

• Türkiye ile güçlü sosyal bağlarının bulunması

dosyanın özelliklerine göre değerlendirmeye alınabilecek hususlardır.

İdari Gözetim Kararına İtiraz Nedir?

Geri gönderme merkezinden çıkış konusunda en önemli başvurulardan biri idari gözetim kararına itirazdır.

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında idari gözetim altındaki yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı idari gözetim kararına karşı Sulh Ceza Hâkimliğine başvurabilir.

İdari gözetim kararının hukuka aykırı olduğu veya idari gözetimin devamını gerektiren koşulların artık bulunmadığı ileri sürülebilir.

İdari Gözetim İtirazı Nereye Yapılır?

İdari gözetim kararına karşı başvuru Sulh Ceza Hâkimliğine yapılır.

Başvuruda yabancının neden geri gönderme merkezinde tutulmasının gerekli olmadığı hukuki ve somut gerekçelerle ortaya konulmalıdır.

Sulh Ceza Hâkimliği Ne Kadar Sürede Karar Verir?

Mevzuatta Sulh Ceza Hâkiminin idari gözetim itirazını beş gün içerisinde sonuçlandırması öngörülmektedir.

Ancak başvurunun yapılması tek başına kişinin otomatik olarak geri gönderme merkezinden çıkacağı anlamına gelmez.

Dosya, kişi hakkında verilen kararlar ve idari gözetimin devamını gerektiren nedenler mahkeme tarafından değerlendirilir.

Geri Gönderme Merkezinden Mahkeme Kararıyla Çıkılabilir mi?

Evet.

İdari gözetim kararına karşı yapılan başvurunun kabul edilmesi hâlinde idari gözetimin kaldırılması ve yabancının geri gönderme merkezinden serbest bırakılması mümkün olabilir.

Nitekim yargı kararlarında da Sulh Ceza Hâkimliklerinin idari gözetim kararlarını kaldırdığı ve yabancıların geri gönderme merkezlerinden serbest bırakıldığı örnekler bulunmaktadır.

Ancak her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Bu nedenle hiçbir başvuru bakımından önceden kesin sonuç garantisi verilmesi mümkün değildir.

Deport Davası Açınca Geri Gönderme Merkezinden Çıkılır mı?

Bu konu çok sık karıştırılmaktadır.

Deport kararına karşı dava açılması ile idari gözetimin kaldırılması aynı şey değildir.

Sınır dışı etme kararının iptali için idare mahkemesinde dava açılır.

Yabancının geri gönderme merkezinde tutulmasına dayanak oluşturan idari gözetim kararına karşı ise Sulh Ceza Hâkimliğine başvurulur.

Dolayısıyla dosyanın durumuna göre iki ayrı hukuki işlemin birlikte yürütülmesi gerekebilir:

1. Deport kararına karşı iptal davası

2. İdari gözetim kararına karşı Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz

Bu nedenle yalnızca “deport davası açıldı” denilerek yabancının otomatik olarak GGM'den çıkacağı düşünülmemelidir.

Sınır Dışı Kararına Karşı Dava Açma Süresi Kaç Gün?

Geri gönderme merkezindeki yabancılar açısından en önemli konulardan biri deport kararına itiraz süresidir.

6458 sayılı Kanun kapsamında yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı sınır dışı etme kararının tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde idare mahkemesinde dava açabilir.

Bu süre oldukça kısa olduğu için sınır dışı kararının hangi tarihte tebliğ edildiğinin hızla tespit edilmesi önemlidir.

Sürenin geçirilmesi ciddi hak kayıplarına yol açabilir.

Bu nedenle geri gönderme merkezine alınan bir yabancının yakınlarının öncelikle;

“Deport kararı ne zaman tebliğ edildi?”

sorusunun cevabını öğrenmesi önem taşır.

Deport İptal Davası Nedir?

Deport iptal davası, yabancı hakkında verilen sınır dışı etme kararının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idare mahkemesinde açılan iptal davasıdır.

Dava kapsamında örneğin;

• sınır dışı kararının hukuki sebebi,

• yabancının Türkiye'deki aile bağları,

• Türkiye'de bulunan eşi ve çocukları,

• özel hayat ve aile hayatı,

• yabancının sağlık durumu,

• menşe ülkesindeki koşullar,

• geri gönderme yasağı,

• sınır dışı kararının ölçülülüğü,

• kararın dayandığı somut bilgi ve belgeler

dosyanın niteliğine göre değerlendirilebilir.

Deport Davası Açılırsa Yabancı Hemen Sınır Dışı Edilebilir mi?

6458 sayılı Kanundaki genel düzenlemeye göre, yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içerisinde veya süresinde yargı yoluna başvurulmuş olması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez.

Bu nedenle sınır dışı kararının tebliğ tarihi ve 7 günlük dava açma süresi son derece önemlidir.

Fakat deport kararına karşı dava açılması ile geri gönderme merkezindeki idari gözetimin sona ermesi birbirinden farklı hukuki konulardır.

İdari Gözetim Ne Kadar Sürebilir?

Göç İdaresi Başkanlığının güncel açıklamalarına göre geri gönderme merkezindeki idari gözetim süresi kural olarak altı ayı geçemez.

Ancak sınır dışı işlemlerinin yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ya da belgeleri vermemesi nedeniyle tamamlanamaması hâlinde bu süre en fazla altı ay daha uzatılabilir.

Bunun yanında idari gözetimin devamının gerekli olup olmadığı idare tarafından düzenli olarak değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla “bir kişi GGM'ye girdiyse mutlaka altı ay tutulur” şeklinde bir kural bulunmamaktadır.

Somut olayın koşullarına göre idari gözetim daha erken sonlandırılabilir.

Geri Gönderme Merkezinden Daha Erken Çıkmak Mümkün mü?

Evet.

İdari gözetimin kanundaki azami süre boyunca devam etmesi zorunlu değildir.

İdari gözetimin devamını gerektiren sebepler ortadan kalkmışsa veya kişinin geri gönderme merkezinde tutulması artık gerekli değilse idari gözetimin kaldırılması gündeme gelebilir.

Ayrıca kişinin durumuna göre idari gözetime alternatif yükümlülükler uygulanması da mümkündür.

İdari Gözetime Alternatif Yükümlülükler Nelerdir?

6458 sayılı Kanunun 57/A maddesi kapsamında belirli durumlarda yabancının geri gönderme merkezinde tutulması yerine alternatif yükümlülükler uygulanabilir.

Bunlar arasında;

• belirli bir adreste ikamet etme,

• belirli dönemlerde bildirimde bulunma,

• aile temelli geri dönüş,

• geri dönüş danışmanlığı,

• kamu yararına hizmetlerde gönüllü görev alma,

• teminat,

• elektronik izleme

gibi tedbirler bulunmaktadır.

Bu nedenle bir yabancı hakkında sınır dışı süreci devam etse dahi her durumda kişinin geri gönderme merkezinde tutulmasının zorunlu olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Geri Gönderme Merkezinden Çıkış İçin Hangi Belgeler Önemlidir?

Her dosyada gerekli belgeler farklı olabilir.

Ancak GGM'den çıkış ve idari gözetim itirazı hazırlanırken kişinin Türkiye'deki yaşamını gösteren belgeler önem taşıyabilir.

Örneğin;

• pasaport,

• yabancı kimlik numarası,

• ikamet izinleri,

• çalışma izinleri,

• evlilik belgesi,

• Türk vatandaşı eşe ait bilgiler,

• çocuklara ait doğum belgeleri,

• çocukların öğrenci belgeleri,

• kira sözleşmesi,

• ikametgâh veya adres belgeleri,

• sağlık raporları,

• iş veya çalışma durumunu gösteren belgeler,

• Türkiye'deki aile bağlarını gösteren belgeler,

• sınır dışı kararının örneği,

• idari gözetim kararının örneği

dosyaya göre kullanılabilir.

Burada önemli olan mümkün olduğunca fazla belge sunmak değil, idari gözetimin kaldırılması açısından hukuken anlamlı belgelerin sunulmasıdır.

Ailesi Türkiye'de Olan Yabancı Geri Gönderme Merkezinden Çıkabilir mi?

Türkiye'de eş, çocuk veya yakın aile üyelerinin bulunması dosyada önemli olabilir.

Özellikle kişinin;

• Türk vatandaşı ile evli olması,

• Türk vatandaşı çocuğunun bulunması,

• Türkiye'de yerleşik bir aile hayatının bulunması,

• küçük çocuklarının Türkiye'de yaşaması

gibi durumlarda aile hayatının korunması ve çocuğun üstün yararı gibi hukuki konular gündeme gelebilir.

Ancak yalnızca evli olmak veya çocuk sahibi olmak kişinin otomatik olarak geri gönderme merkezinden çıkarılacağı anlamına gelmez.

Somut dosyanın değerlendirilmesi gerekir.

Kaçak Yabancı Geri Gönderme Merkezinden Çıkabilir mi?

Vize ihlali, ikamet izni ihlali veya başka bir nedenle Türkiye'de yasal kalış hakkını kaybeden yabancılar hakkında sınır dışı işlemleri uygulanabilir.

Ancak kişinin kaçak durumda olması, tek başına idari gözetimin her durumda devam edeceği anlamına gelmez.

Yabancının;

• sabit adresi,

• aile bağları,

• kaçma riski,

• kamu düzeni açısından durumu,

• sınır dışı işlemlerinin gerçekleştirilebilir olup olmadığı

gibi konular ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle kaçak yabancının geri gönderme merkezinden çıkışı konusunda dosya bazında değerlendirme yapılması gerekir.

Geri Gönderme Merkezinde Avukatla Görüşülebilir mi?

Evet.

Geri gönderme merkezinde bulunan yabancının avukata erişme ve avukatıyla görüşme hakkı bulunmaktadır.

Özellikle sınır dışı kararına karşı dava açma süresinin kısa olması nedeniyle yabancının hangi geri gönderme merkezinde bulunduğunun ve kararların ne zaman tebliğ edildiğinin hızlı şekilde tespit edilmesi önemlidir.

Geri Gönderme Merkezindeki Bir Yakın İçin İlk Olarak Ne Yapılmalı?

Yakınınız geri gönderme merkezine götürüldüyse öncelikle şu bilgilerin öğrenilmesi faydalıdır:

1. Hangi geri gönderme merkezinde tutuluyor?

2. Yabancı hakkında sınır dışı etme kararı verildi mi?

3. Sınır dışı kararı hangi tarihte tebliğ edildi?

4. İdari gözetim kararı bulunuyor mu?

5. Türkiye'deki ikamet, çalışma, evlilik ve aile durumu nedir?

6. Pasaport veya seyahat belgesi bulunuyor mu?

7. Türkiye'de sabit bir adresi bulunuyor mu?

Bu bilgiler öğrenildikten sonra idari gözetim itirazı ve gerekli olması hâlinde deport iptal davası değerlendirilmelidir.

Geri Gönderme Merkezinden Çıkış Süreci

Özet olarak GGM'den çıkış süreci şu şekilde ilerleyebilir:

Geri gönderme merkezine sevk → sınır dışı ve idari gözetim kararlarının incelenmesi → tebliğ tarihlerinin belirlenmesi → idari gözetim kararına itiraz → gerekiyorsa deport iptal davasının açılması → yabancının aile, adres ve kişisel durumuna ilişkin belgelerin sunulması → mahkeme ve idare tarafından değerlendirme → idari gözetimin kaldırılması hâlinde geri gönderme merkezinden çıkış.

Her yabancının dosyasındaki gerekçe farklı olduğu için uygulanacak hukuki yol da farklılaşabilir.

İstanbul Geri Gönderme Merkezi Süreçleri

İstanbul'da yakalanan yabancılar dosyanın durumuna ve geri gönderme merkezlerinin kapasitesine göre İstanbul'da veya farklı illerde bulunan geri gönderme merkezlerine sevk edilebilir.

Bu nedenle yabancının hangi merkezde bulunduğunun tespit edilmesi sürecin ilk aşamalarından biridir.

İstanbul Deport Merkezi, geri gönderme merkezi, idari gözetim, deport kararı ve sınır dışı işlemleriyle ilgili hukuki süreçler konusunda bilgilendirme içerikleri sunmaktadır.

Geri Gönderme Merkezinden Çıkmak İçin Hukuki Destek

Geri gönderme merkezindeki yabancılar açısından özellikle sınır dışı kararına karşı 7 günlük dava açma süresi nedeniyle işlemlerin geciktirilmemesi önemlidir.

Dosyada;

• idari gözetim kararına itiraz,

• Sulh Ceza Hâkimliği başvurusu,

• deport kararının incelenmesi,

• sınır dışı kararına karşı iptal davası,

• geri gönderme yasağının değerlendirilmesi,

• aile bağlarının dosyaya sunulması,

• idari gözetime alternatif tedbirlerin değerlendirilmesi

gerekebilir.

Geri gönderme merkezinde bulunan bir yakınınız varsa dosyadaki kararların ve tebliğ tarihlerinin incelenmesi için İstanbul Deport Merkezi ile iletişime geçebilirsiniz.

---

Geri Gönderme Merkezi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Geri gönderme merkezinden nasıl çıkılır?

Geri gönderme merkezinden çıkış için öncelikle yabancı hakkında verilen idari gözetim kararının incelenmesi gerekir. İdari gözetim kararına karşı Sulh Ceza Hâkimliğine başvuru yapılabilir. Mahkemenin idari gözetimin kaldırılmasına karar vermesi hâlinde yabancının GGM'den çıkışı mümkün olabilir.

Geri gönderme merkezinden çıkmak kaç gün sürer?

Kesin bir süre vermek mümkün değildir. İdari gözetim itirazlarının Sulh Ceza Hâkimliği tarafından mevzuata göre beş gün içerisinde sonuçlandırılması öngörülür. Bununla birlikte fiilî çıkış süresi dosyanın durumuna ve idari işlemlere göre değişebilir.

Deport davası açınca GGM'den çıkılır mı?

Deport iptal davası ile idari gözetim itirazı farklı hukuki başvurulardır. Sınır dışı kararına karşı idare mahkemesinde dava açılması kişinin otomatik olarak geri gönderme merkezinden çıkmasını sağlamaz. GGM'de tutulmaya ilişkin idari gözetim kararı ayrıca değerlendirilmelidir.

İdari gözetim kararına kim itiraz edebilir?

Yabancının kendisi, yasal temsilcisi veya avukatı idari gözetim kararına karşı Sulh Ceza Hâkimliğine başvurabilir.

İdari gözetim kararına tekrar itiraz edilebilir mi?

İdari gözetimin devamını gerektiren şartların ortadan kalktığı veya değiştiği düşünülüyorsa yeniden Sulh Ceza Hâkimliğine başvurulması mümkündür.

Deport kararına itiraz süresi kaç gün?

Sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde idare mahkemesinde dava açılabilir.

Deport iptal davası nereye açılır?

Sınır dışı etme kararının iptali için yetkili idare mahkemesinde dava açılır.

Geri gönderme merkezinde en fazla ne kadar tutulabilir?

İdari gözetim süresi kural olarak altı ayı geçemez. Kanunda belirtilen bazı durumların bulunması hâlinde en fazla altı ay daha uzatılması mümkündür.

GGM'den çıkan yabancı Türkiye'de kalabilir mi?

Geri gönderme merkezinden çıkış ile yabancının Türkiye'deki yasal kalış statüsü aynı konu değildir. İdari gözetimin kaldırılması sonrasında yabancıya alternatif yükümlülükler uygulanabilir veya yabancının ikamet, çalışma izni, uluslararası koruma ya da diğer hukuki statüleri ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.

Geri gönderme merkezindeki yabancı avukatla görüşebilir mi?

Evet. Geri gönderme merkezindeki yabancıların avukata erişme ve avukatlarıyla görüşme hakkı bulunmaktadır.

---

Önemli Uyarı

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Geri gönderme merkezi, sınır dışı ve idari gözetim süreçleri her yabancının kişisel durumu ve hakkında verilen idari kararlara göre farklılık gösterebilir. İçerikte yer alan bilgiler belirli bir dosyanın sonucu konusunda garanti oluşturmaz.